حكم مكان غصبى دارد پس در كفش غصبى وضو و تيمّم باطل است هرچند زمين مباح باشد امّا اگر كفش غصبى در پا داشته باشد و بر آن كفش قرار نگرفته باشد يعنى سنگينى بدن بر آن نباشد وضو و تيمّم در آن كفش صحيح است [ 1 ] [ اگرچه نماز درست نيست ] [ 2 ] « 1 » . امّا اگر شخصى را در مكان غصبى حبس كرده باشند وضو و غسل و تيمّم و نماز آن شخص در آن مكان صحيح است [ 3 ] . فصل در آداب طهارتخانه رفتن و آن بيست و يك چيز است ، سه چيز واجب است ، و پنج چيز حرام ، و پنج چيز سنّت ، و هشت چيز مكروه [ 4 ] .

--> [ 1 ] احوط در كفش غصبى وضوء نساختن است ، بخصوص هرگاه عرفاً وضوء ساختن تصرّف‌در مغصوب حساب شود . ( دهكردى ) * در نماز نيز هرگاه در حالى باشد كه تصرّف نمازى در آن نشود ضرر ندارد ، مثل آنكه در حال تشهّد كفش غصبى در پاى او باشد و سنگينى بدن بر آن نباشد . ( يزدى ) [ 2 ] تفصيل مذكور وجهى ندارد ، پس نماز نيز مثل وضوء و تيمّم است [ در ] صورت مفروضه . ( كوهكمره‌اى ) [ 3 ] تفصيلى دارد كه مجال ذكر آن در حاشيه نيست . ( صدر ) * مشكل ا ست اگر استكشاف رضا بر هيچ وجه از مالك مكان نكند بلكه حكم او حكم فاقد الطهورين‌است در وقتىكه فضاء مغصوب‌باشد يامستلزم تصرّف درمكان باشد . ( مازندرانى ) * در صورت اضطرار و عدم قدرت بر تحصيل به رضاى مالك اجراء حكم فاقد طهورين مشكل است . ( نخجوانى ) [ 4 ] لا يخفى اينكه اعدادى كه در اين كتاب در هر باب از براى مستحبّات و مكروهات بلكه واجبات و محرّمات ذكر ميفرمايند غالباً انحصار ندارد ، بلكه زيادتر است و شايد مقصودشان بيان مهمّات بوده است . ( يزدى ) ( 1 ) در برخى از نسخه‌ها نيست .